De voorbije jaren leek het of genieten gelijk was aan meer, verder, sneller en duurder. Een blik in magazines of op het scherm en je werd verleid tot verdere vakanties, duurdere gadgets of auto's uitgerust voor andere continenten. Het is zonneklaar dat mensen met een doorsnee inkomen niet veel van dat snoepgoed konden kopen. Maar we mochten wel naar de vitrinekast kijken en door harder te werken, hopen dat we iets harder konden meelopen in de wedloop van de hyperconsumptie.
Reclameboodschappen stralen een sfeer van zorgeloos genieten uit, ieder voor zich. Te weinig staan we stil bij mensen die niet kunnen meedoen aan de wedloop, voor wie het moeilijk is om de eindjes aan elkaar te knopen.
En nu is de wedloop tot stilstand gekomen. Laten we er als samenleving alles aan doen om zij die het moeilijk krijgen, maximaal te ondersteunen. Maar laat ons ook deze periode gebruiken als kantelmoment. En er zijn goede signalen. Grote en kleine initiatieven op het vlak van solidariteit zijn een succes. In tegenstelling tot de federale politiek leidt een crisis onder de bevolking nog wel tot zinvolle actie en samenwerking.
Recent las ik een treffende krantentitel: 'Kerstmis sober en gezellig'. Een boodschap die een jaar geleden lachwekkend zou zijn overgekomen, maar nu niet meer. Omdat de titel veel zegt over onze tijd. Blijkbaar konden we gezelligheid enkel nog invullen in termen van meer consumptie. Waardoor we elk jaar, om het toch gezellig te maken, meer moesten kopen.
Dat is veranderd. Het is alsof we op een signaal zaten te wachten om een andere koers te verkennen. We ontdekken terug dat gezelligheid weinig te maken heeft met steeds meer - op voorwaarde natuurlijk dat je voldoende hebt.
Laat ons dat pad verder verkennen in 2009: bewust genieten, sober en gezellig. Met meer solidariteitsacties en minder koopzondagen, meer genieten rond tafel en minder gejaagd de wereld rond. Want voor wie het nog niet weet: minder is niet zelden meer.
Dirk Holemans
Deze column verscheen in Gazet van Antwerpen op 2 januari 2009.